Een werknemer die tijdelijk voor een ziek of hulpbehoevend familielid of iemand anders in de directe omgeving moet zorgen, kan recht hebben op zorgverlof. Zorgverlof voor werkgevers roept vaak praktische vragen op. Wanneer heeft een werknemer hier recht op? Hoe lang mag iemand zorgverlof opnemen? Moet het salaris worden doorbetaald? En mag je als werkgever een verzoek om zorgverlof weigeren?
Het is belangrijk om te weten welke regels gelden, zodat je als werkgever zorgvuldig met een aanvraag omgaat en tegelijkertijd duidelijkheid kunt geven aan de werknemer.
Wat is zorgverlof?
Zorgverlof is wettelijk verlof dat een werknemer onder voorwaarden kan opnemen om noodzakelijke zorg te geven aan iemand in de directe omgeving. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen kortdurend zorgverlof en langdurend zorgverlof.
Zorgverlof kan bijvoorbeeld worden opgenomen voor een kind, partner of ouder, maar ook voor broers, zussen, grootouders, kleinkinderen, huisgenoten en in bepaalde gevallen andere personen met wie de werknemer een sociale relatie heeft. Welke voorwaarden precies gelden, hangt af van het soort zorgverlof en de situatie. Op de website van de Rijksoverheid vind je meer informatie over de regels rondom zorgverlof.
Wanneer heeft een werknemer recht op kortdurend zorgverlof?
Kortdurend zorgverlof is bedoeld voor situaties waarin iemand ziek is en verzorging nodig heeft. Een belangrijke voorwaarde is dat de werknemer, gezien de omstandigheden, degene is die deze noodzakelijke zorg moet geven.
Kan iemand anders de verzorging redelijkerwijs overnemen, bijvoorbeeld de andere ouder bij een ziek kind, dan kan er geen recht bestaan op kortdurend zorgverlof. Een werknemer moet het verlof zo snel mogelijk bij de werkgever melden.
Hoe lang duurt kortdurend zorgverlof?
Een werknemer heeft per periode van twaalf maanden recht op maximaal twee keer het aantal uren dat diegene per week werkt.
Werkt iemand bijvoorbeeld 32 uur per week? Dan kan die werknemer maximaal 64 uur kortdurend zorgverlof opnemen binnen een periode van twaalf maanden. Deze periode begint op de eerste dag waarop het zorgverlof wordt opgenomen. Het verlof kan binnen die periode meerdere keren worden opgenomen, zolang het totale maximum niet wordt overschreden.
Is kortdurend zorgverlof betaald?
Ja, gedeeltelijk. Tijdens kortdurend zorgverlof betaalt de werkgever minimaal 70% van het salaris door. Wanneer dit bedrag lager uitkomt dan het geldende minimumloon, ontvangt de werknemer minimaal het minimumloon.
In een cao of andere regeling kunnen afwijkende afspraken over zorgverlof staan. Controleer daarom altijd welke afspraken voor jouw organisatie gelden. Het is verstandig om afspraken rondom verlof en andere personeelszaken duidelijk vast te leggen, bijvoorbeeld in een personeelshandboek.
Wat is langdurend zorgverlof?
Langdurend zorgverlof kan worden opgenomen wanneer een werknemer iemand uit de directe omgeving verzorgt die levensbedreigend ziek is. Ook kan langdurend zorgverlof mogelijk zijn wanneer iemand langere tijd ziek of hulpbehoevend is.
Bij langdurige ziekte of hulpbehoevendheid geldt als voorwaarde dat de verzorging noodzakelijk is en dat de werknemer de enige is die deze zorg kan geven.
Een werknemer heeft per twaalf maanden recht op maximaal zes keer het aantal uren dat diegene per week werkt aan langdurend zorgverlof. Bij een contract van 32 uur per week gaat het dus om maximaal 192 uur.
Langdurend zorgverlof is volgens de wettelijke regeling onbetaald. De werkgever hoeft over de opgenomen verlofuren geen salaris door te betalen.
Hoe vraagt een werknemer langdurend zorgverlof aan?
Langdurend zorgverlof moet in principe schriftelijk en minimaal twee weken voordat het verlof ingaat bij de werkgever worden aangevraagd.
De werkgever mag om informatie vragen om te kunnen beoordelen of de werknemer recht heeft op het verlof. De Rijksoverheid noemt bijvoorbeeld een afspraakbevestiging met een arts als mogelijke onderbouwing.
Mag een werkgever zorgverlof weigeren?
Een werkgever kan zorgverlof niet zomaar weigeren. Zowel bij kortdurend als langdurend zorgverlof kan een zwaar bedrijfsbelang een rol spelen. De werkgever moet dan kunnen onderbouwen dat het verlof ervoor zorgt dat de organisatie ernstig in de problemen komt.
Dat het verlof onhandig uitkomt, tijdelijk extra werk veroorzaakt of gevolgen heeft voor de planning is op zichzelf niet automatisch voldoende. Een aanvraag moet daarom altijd worden beoordeeld aan de hand van de concrete omstandigheden.
Bij kortdurend zorgverlof is snelheid extra belangrijk. De werknemer meldt dit verlof zo snel mogelijk, omdat de situatie vaak onverwacht ontstaat. Als werkgever is het verstandig om direct te beoordelen of er een reden is om bezwaar te maken en hierover met de werknemer in gesprek te gaan.
Mag een werkgever om bewijs vragen?
Ja, een werkgever mag om informatie vragen waarmee kan worden beoordeeld of de werknemer recht heeft op zorgverlof. Bij kortdurend zorgverlof kan de werkgever achteraf vragen om aannemelijk te maken dat het verlof noodzakelijk was. Bij langdurend zorgverlof kan al bij de aanvraag om informatie worden gevraagd.
Ga daarbij zorgvuldig om met privacy. Vraag alleen informatie die nodig is om te beoordelen of aan de voorwaarden voor zorgverlof wordt voldaan en voorkom dat onnodige medische gegevens worden verzameld.
Zorgverlof of calamiteitenverlof?
Bij een onverwachte situatie kan eerst sprake zijn van calamiteitenverlof of kort verzuimverlof. Dit verlof is bedoeld voor zeer bijzondere persoonlijke of onverwachte situaties waarbij een werknemer direct vrij moet nemen. Tijdens calamiteitenverlof loopt het salaris in principe door.
Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die tijdens het werk wordt gebeld omdat een kind plotseling ziek is en moet worden opgehaald. Het eerste, acute deel van de situatie kan onder calamiteitenverlof vallen. Wanneer daarna noodzakelijke verzorging nodig blijft en aan de voorwaarden wordt voldaan, kan vervolgens kortdurend zorgverlof van toepassing zijn.
Wat betekent zorgverlof voor werkgevers?
Voor werkgevers is het vooral belangrijk om aanvragen zorgvuldig en consequent te behandelen. Zorg dat leidinggevenden weten wanneer kortdurend of langdurend zorgverlof mogelijk aan de orde is en waar werknemers hun aanvraag kunnen indienen.
Controleer daarnaast altijd de toepasselijke cao of andere interne regeling. Daarin kunnen afwijkende afspraken staan over bijvoorbeeld de duur of loondoorbetaling tijdens zorgverlof.
Een duidelijke interne werkwijze helpt voorkomen dat pas op het moment van een onverwachte zorgsituatie discussie ontstaat over welke verlofvorm van toepassing is.
Ondersteuning bij zorgverlof en andere HR-vraagstukken
Een aanvraag voor zorgverlof kan in de praktijk best wat vragen oproepen. Heeft een werknemer recht op verlof? Is sprake van kortdurend of langdurend zorgverlof? Hoe zit het met de loondoorbetaling en welke ruimte heb je als werkgever?
De HR club ondersteunt organisaties bij praktische HR-vraagstukken rondom verlof, arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid. Zo weet je niet alleen welke regels gelden, maar ook hoe je deze zorgvuldig toepast binnen jouw organisatie.
Neem contact met ons op
Kunnen jullie ondersteuning gebruiken bij een vraag over zorgverlof of een ander HR-vraagstuk? Vul hier het formulier in. We denken graag met jullie mee.